Specjalistyczna wiedza
Dlaczego światło rozproszone jest skuteczne

Gdy rozpraszany światło przy wysokim poziomie promieniowania, całkowita wydajność fotosyntetyczna uprawy wzrasta. Dlatego właśnie światło rozproszone powoduje zwiększenie plonów. Ponadto zmniejsza ona stres cieplny.

Nawet w przypadkach, gdy stres cieplny nie występuje, wydajność fotosyntezy spada przy bardzo dużej intensywności światła. Ilość zależy od indywidualnych cech gatunkowych.
Do pewnego poziomu wydajność fotosyntezy jest wprost proporcjonalna do poziomu światła. W pewnej chwili jednak efekt ten. Można to dostrzec na krzywej wydajności fotosyntezy (zob. rysunek).

Dokładny przebieg krzywej różni się do poszczególnych gatunków, ale zasada pozostaje zawsze taka sama. Na stromej części wykresu wydajność rośnie przy wzroście natężenia światła; dalej zaś występuje część bardziej płaska, gdzie wzrost natężenia światła w niewielkim stopniu przekłada się na wydajność fotosyntezy. Od pewnego punktu zwiększanie natężenia światła jest szkodliwe.

Z punktu widzenia plonów konieczne jest, by w procesie fotosyntezy brała udział jak największa liczba liści. Lepsze rozpraszanie światła pomaga osiągnąć ten cel, co jest widoczne na wykresie. Ilość światła padającego bezpośrednio na liść ma wpływ na proces fotosyntezy, w którym powstaje pewna ilość cukrów. Jeśli rozproszymy światło, na górne liście będzie padać mniej światła – lecz więcej dotrze do liści dolnych. Całkowita fotosynteza wszystkich liści powoduje powrót do pierwotnego poziomu. Dzieje się tak, gdyż dolne liście przemieszczają się w górę na stromej krzywej, a liście znajdujące się na górze – w lewo, także w kierunku stromej części wykresu.

Drugi pozytywny skutek rozpraszania światła to zmiana w samej roślinie. Zdolność liścia do fotosyntezy wyznacza środowisko, w jakim rozwija się roślina. Wskutek wzrostu rośliny niektóre liście znajdują się w słońcu, a niektóre w cieniu. Dzięki rozpraszaniu światła więcej liści zostanie poddanych większemu natężeniu światła, zaczną więc zachowywać się, jak liście znajdujące się w słońcu. Krótko mówiąc, ich wydajność fotosyntetyczna wzrasta.

Dodatkowy trzeci czynnik – zależny od uprawianego gatunku – to wzrost całkowitej powierzchni liścia; w szklarni, gdzie światło jest rozproszone, liście są grubsze. Dlatego ich zdolność do asymilacji wzrasta. Można powiedzieć, że powstaje więcej paneli słonecznych zbierających energię słoneczną.

Wolne rodniki
Światło rozproszone powoduje obniżenie temperatury, szczególnie na szczycie rośliny. Pozwala to zmniejszyć parowanie i roślina nie musi już pobierać tak dużych ilości wody. Gdy jest bardzo gorąco, może dojść do uszkodzeń spowodowanych powstawaniem tzw. wolnych rodników, które atakują chlorofil. Efekt ten jest mniej widoczny, gdy światło jest rozproszone, ten aspekt pozwala więc roślinie lepiej funkcjonować.

Szczególnym zagadnieniem, które należy rozważyć, jest fotoinhibicja. Zjawisko to polega na tym, że zbyt duża ilość światła hamuje fotosyntezę zamiast ją przyspieszać. W liściu zaczyna występować fluorescencja chlorofilu, którą można zmierzyć przy użyciu fluorometru. Pod zwykłym dachem szklanym fluorescencja szybko rośnie w miarę wzrostu natężenia promieniowania. Pod dachem rozpraszającym światło jest znacznie mniejsza. Krótko mówiąc: stres, jakiego doświadczają rośliny, jest mniejszy.

Wszystkie te czynniki sprawiają, że dach rozpraszający światło zapewnia wyższe plony i lepszą wydajność. Prawie wszystkie gatunki odnoszą dzięki niemu korzyści.

Zapewnienie większej ilości światła
W przypadku gatunków wrażliwych na światło – jak wiele roślin doniczkowych – rozpraszanie pozwala dostarczyć roślinom więcej światła. Rolnik może wyzbyć się obaw, że dojdzie do uszkodzenia z powodu światła czy ciepła. W obu badaniach i w praktyce wykazano, że działanie na wyższym poziomie światła prowadzi do znaczącego wzrostu produkcji i tempa wzrostu – niezależnie od pozytywnych efektów zapewnianych przez światło rozproszone – pod warunkiem prawidłowego zarządzania wilgotnością powietrza.


Powrót do przeglądu

Również interesujące


Chcieć wiedzieć więcej?

Opracowujemy pogłębioną wiedzę w języku angielskim, niemieckim i holenderskim dla hodowców i konsultantów, dając wgląd w klimat i kontrolę światła dzięki naszym produktom.

Możesz określić artykuły, które chcesz otrzymywać. Zawsze możesz zrezygnować z subskrypcji.

ReduSystems® to marka of Mardenkro B.V. Copyright © Mardenkro B.V.